Większość z nas doskonale zna zasady zdrowego stylu życia. Zbilansowane posiłki, nawilżanie, ćwiczenia fizyczne czy wypoczynek to nieodzowne punkty, które staramy się codziennie realizować. Czy jednak, robimy wszystko by należycie zadbać o swoją kondycję? Do zachowania doskonałej formy na długie lata niezbędne są regularne badania. Chociaż wydaje się to oczywiste, to wiele kobiet omija ginekologa szerokim łukiem. Tymczasem dzięki cytologii można wykryć raka szyjki macicy, który wcześnie zdiagnozowany jest całkowicie wyleczalny.
Rak szyjki macicy (RSM), wywoływany przez wirusa brodawczaka ludzkiego (Human Papilloma Virus, HPV), to choroba, z którą walczy około 500 000 kobiet na całym świecie. W Polsce codziennie traci przez niego życie aż 5 kobiet. Nowotwór ten we wczesnym stadium rozwija się bezobjawowo, dlatego tak ważna jest pozwalająca na jego wykrycie, regularna cytologia. Od niedawna badanie to można wykonać również w nowej, znacznie czulszej technologii – cytologii na podłożu płynnym (cienkowarstwowej; ang. liqiud based cytology – LBC).
Cytologiczne ABC
Cytologia to podstawowe badanie, które pozwala ocenić stan szyjki macicy i wykryć zmiany prowadzące do rozwoju raka. Podczas wizyty u ginekologa pobierany jest materiał z tarczy i kanału szyjki macicy, który po opracowaniu w laboratorium poddaje się ocenie. Ostatnio, poza metodą konwencjonalną, dostępna jest także nowoczesna cytologia na podłożu płynnym. W tej technice komórki trafiają od razu do pojemnika ze specjalnym płynnym podłożem, które chroni je przed uszkodzeniem. W laboratorium materiał oczyszcza się wirówkowo z nadmiaru komórek zapalnych, krwi, śluzu i bakterii, czyli wszystkich tych elementów, które mogą wpłynąć na nieprawidłową ocenę diagnosty lub patomorfologa.
LBC to większa możliwość wczesnego wykrycia raka
Cytologia na podłożu płynnym, dzięki o wiele wyższej czułości, pozwala na wykrycie zmian nowotworowych już we wczesnym stadium u większej liczby kobiet. Co ważne, do diagnosty czy patomorfologa trafia próbka z większą liczbą komórek nabłonkowych. W cytologii konwencjonalnej, część preparatów nie nadaje się do oceny, właśnie przez ich niewystarczającą zawartość. Materiał pobrany metodą LBC w 100% przekazywany jest do laboratorium, co w znacznym stopniu zwiększa możliwości wykrycia zmian. Przy rozmazach konwencjonalnych natomiast większość materiału wyrzucana jest do kosza, na szkiełku zachowuje się jedynie kilka procent pobranego materiału.
Inną, ważną przewagą technologii LBC jest fakt, że raz pobrany materiał można wykorzystać
do dodatkowych badań, np. test na obecność wirusów brodawczaka ludzkiego (HPV DNA), których przetrwała infekcja wywołuje zmiany rakotwórcze. Wykonanie takiego testu umożliwia dokładniej określić ryzyko rozwoju raka. Dzięki tym informacjom lekarz już przy następnej wizycie może rozpocząć ewentualne leczenie. Wczesna detekcja RSM to więsze szanse wyleczenia.
dr Paweł Weber Becton Dickinson Polska Sp. z o.o. Rada Ekspertów Kampanii „Piękna bo Zdrowa”
